1- محمد حسن امين الضرب

حاج محمد حسن امين الضرب، در نيمه اول قرن نوزدهم ، حدود سالهای 1250 ق در اصفهان متولد شد، در دوران نوجوانی پدرش را ازدست داد و خانواده آنها زندگی سختی را گذراندند و همين سختی ها ظرفيت بالايی برای کسب موفقيت در او ايجاد کرد. وی اصفهان را به قصد تهران ترک کرد و در تهران کار خود را با دوره گردی شروع کرد. بعد مدتی وی با واسيلی پانايوتی آشنا شد و رشته کارهای تجاری ملی و بين المللی را از وی آموخت . او اولين شرکت تجاری اش را به سال 1875 م در تهران تاسيس کرد . در سالهای اوليه ، عمده ترين معاملات وی منسوجات بود. در سفر به حج با وسايل و تجهيزاتی روبرو شد که باعث راحتی مردم می شد، مثل راه آهن،ماشين توليد يخ،ماشين بخار و از اين قبيل. پس از اين سفر به کار صادرات و واردات پرداخت . او در سال 1873 م رسما به عنوان صراف مشهور شد و پس از مدتی با حمايت امين السلطان ،سرپرستی ضرابخانه به او سپرده شد. بعد از مدتی ،شخصا شروع به ايجاد طرح های صنعتی کرد و در سال 1884 م ماشين های کارخانه ابريشم کشی را از ليون فرانسه وارد کرد. اقدام مهم ديگر امين الضرب احداث اولين راه آهن ايران در سال 1308 شمسی بود. او نه تنها در اين مدت فرصتهای شغلی فراوانی ايجاد کرده بود بلکه صنعتی نوين را در ايران پايه گذاری کرد. در سال 1305 به فکر تاسيس کارخانه بلور افتاد . او ماشينها و کارشناسان لازم را از اروپا وارد کرد و در کارخانه اش بلور مرغوب توليد می کرد. امين الضرب در 8 شعبان 1316 قمری در حدود 63 سالگی از دنيا رفت.

 منبع : تاريخ تجارت ايران - حاج امين الضرب نوشته ی خسرو معتضد، 1366

 

 

 2- سيد محمود لاجوردی

سيد محمود لاجوردی در کاشان به دنيا آمد و بعد از تحصيل راهی تهران شد. او به همراه تحصيل علاقه بسياری به کسب و کار پيدا کرد و در اين راستا به برخی از کشورهای جهان مسافرت کرد.در اوايل 1930 پس از بازگشت از آلمان به کمک برادر و نيز پسرانش عرصه بزرگی از تجارت را راه اندازی نمود . بعد از مدتی با مشارکت مردم به تاسيس کارخانه نساجی اقدام نمود . او برای تشويق کارگران تصميم گرفت طبق توليد روزانه مزد پرداخت شود. در طول دهه ی بيست، کارخانه توليد کتان از طرف دولت وقت به وی واگذار شد و او در مدت کوتاهی کارخانه را به يک شرکت سود ده تبديل نمود . وی پيشنهاد ايجاد يک موسسه توليد روغن دانه های سويا را مطرح کرد که با مشارکت مردم توانست کارخانه را راه اندازی کند. سپس کاشت دانه های سويا ، ماده اوليه ی روغن گياهی را فراهم کرد و موفق به ايجاد يک موسسه برای توسعه توليد روغن سويا شد.

 منبع : تحليلی بر کارآفرينی 70 سال اخير - دکتر يداله دادگر – 1389

 

 3- عبدا .. مقدم

حاج ميرزا عبدا .. مقدم از کارآفرينان معروف صديق و خوشنام قرن اخير است. وی در 1277 ه ش در قزوين متولد شد . بعد از آنکه به سن رشد رسيد وارد بازار قزوين شد و کار خود را از شاگردی آغاز کرد. پس از تهيه مختصرسرمايه ای به تهران آمد و در کار قماش( البسه و پارچه) شروع به فعاليت کرد.در سال 1311 با کمک عموی خود مرحوم حاج مهدی مقدم و برادرش، شرکت بازرگانی مقدم و شرکا را تاسيس کرد.در سال 1333 سرپرستی و اداره کارخانه ريس بافی اصفهان را بر عهده می گيرد و در سال 1335 شرکت ريسندگی و بافندگی ممتاز ايران را با کمک شرکای خود در جاده تهران- شهرری داير ميکند. او در سال 1337 با کمک کارشناسان ايتاليايی و آلمانی به تاسيس کارخانجات مقدم همت گماشت و با بهترين ماشين آلات و متخصصان اقدام به توليد پارچه های پشمی و فاستونی نمود .تاسيس کارخانجات مقدم به مثابه تاسيس دانشگاهی برای صنعت نساجی کشور بود . امروز اغلب موسسان و مهندسان اداره کننده صنعت نساجی کشور از اعضاء قديم اين موسسه می باشند . حاج ميرزا عبداله مقدم مردی با گذشتف ساده زيست، مردم دوست و پايند به اصول اخلاقی و مذهبی بود. وی در سال 1361 در تهران درگذشت.

منبع : تحليلی بر کارآفرينی 70 سال اخير - دکتر يداله دادگر – 1389

 

4- محمود خليلی

متولد 1284 خورشيدی، در ابتدا معلم بود.در شهريور 1307 وزير معارف وقت (اعتمادالدوله قراگزلو) حکم عزل وی را صادر می کند و به شغل الکترومکانيکی مشغول می شود.کار او تعمير ماشين های صنعتی کارخانجات، پر کردن باطری و تعمير آرميچر بود و اخلاق خوب او باعث شد خيلی زود کارش رونق گيرد.در سال 1315 سرپرستی امور روشنايی شميران را قبول می کند و بعد از مدتی به رياست اداره کل برق تهران منصوب می شود.در سال 1321 در کنار انبار گندم شهر تهران آسيابی برای آرد کردن احداث نمود. به همت او برای اولين بار با وارد کردن دستگاه از فرانسه تيرهای بتونی را در تهران توليد و نصب می کنند. وی با مساعدت دکتر مصدق به آمريکا رفته و از نزديک با دانش و تکنولوژی حفر چاه های عميق آشنا می شود و بعد از بازگشت چاه های زيادی حفر می کند. بعد از ملی شدن صنعت نفت، خليلی فرصتی برای آوردن صنعت گاز به ايران پيدا می کند و به همراه فرزندش به آمريکا و انگلستان رفته و يک سال روی اين موضوع مطالعه می کنند.آنها در بازگشت با مشارکت دکتر اسفنديار يگانگی در سال 1332 شرکت بوتان با مسئوليت محدود را به ثبت می رسانند.از آنجا که مصرف گاز مايع مستلزم وجود لوازم گازسوز و سيلندرگاز مايع و ظروف تحت فشار برای حمل، ذخيره سازی و توزيع آن است. مدتی تصميم به توليد وسايل گازسوز داخل ايران می گيرند.اولين محصول آن ها که با استقبال زياد مردم روبرو گرديد آبگرمکن ايستاده 40 گالنی با کنترل ترموستاتيک بود. اين محصول در يک کارگاه کوچک و به اتفاق دو تکنسين ساخته می شد.درضمن اورا می توان بنيان گذار گاز مايع در ايران ناميد.خليلی در سال 1353 درگذشت.

 

5- عبدالرحيم جعفری

در سال 1298 شمسی در محله ای فقير نشين در تهران متولد شد.در سن 12 سالگی در چايخانه علمی مشغول به کار می شود. او کارش را با پادويی و حمل و نقل کتاب ها به کتابفروشی ها آغاز کرد.او شبانه روز 4 ساعت استراحت می کرد. پس از دگرگونی در صنعت چاپ و ورود ماشين آلات جديد، جعفری نيز به قسمت های مخلف صحافی و حروفچينی منتقل شد.او با سرمايه ای که در طول اين سال ها اندوخته بود.توانست مؤسسه امير کبير را در يک اتاق 16 متری تاسيس کند.سرانجام با تلاش و زحمات شبانه روزی و نوآوری هايی که در کار نشر به وجود آورد. کم کم موسسه اش را توسعه داد و اين گونه توانست تا سال 1336 قريب پانصد کتاب در رشته های مختلف چاپ کند.در سال 1337 دومين فروشگاه خود را افتتاح کرد و در سال 1342 در کنار سرپرستی موسسه اميرکبير مديريت شرکت کتابهای درسی را نيز عهده دار شد.

 

6- عبدالحميد فضلی

مهندس عبدالحميد فضلی در سال 1313 در کرمان متولد شد.پس از طی تحصيلات دوره ابتدايی در شيراز،تحصيلات متوسطه اش را در رشته لوله کشی و جوشکاری هنرستان نمازی ادامه داد و پس از فارغ التحصيلی با درجه ممتاز، در همان جا به عنوان مدرس مشغول به کار شد.در سال 1343 پس از موفقيت در کنکور به تهران آمد و تحصيلات خود را در دوره شبانه رشته تاسيسات حرارتی،آغاز کرد و روزها به تدريس لوله کشی در کارگاه دانشکده پرداخت.سرانجام در سال 1349 با اخذ مهندسی مکانيک فارغ التحصيل شد و تا سال 1359 در همانجا به عنوان کارشناس رشته تاسيسات و عضو هيئت علمی دانشگاه مشغول بود. در فاصله سال های 1359 تا 1369 با شرکت های متا،راکول و ايران بات در اجرای پروژه های تاسيساتی همکاری کرد.در سال 1369 شرکت تاسيساتی و ساختمانی آيه راتاسيس کرد. عمده پروژه های انجام شده توسط ايشان در قبل از انقلاب عبارتند از: اجرای کليه تاسيسات کارخانه تراکتورسازی و کارخانه ماشين سازی تبريز،رصدخانه اسدآباد،تاسيسات ساختمان ها و محوطه استاديوم ورزشی نيروی هوايی در غازيان و حسن رود،تکميل و راه اندازی تاسيسات بيمارستان سعادت آباد.برخی از فعاليت های وی در دوران پس از انقلاب عبارتند از:اجرای کليه کارهای برقی شبکه و تغيير پست های پايگاه هوايی بندرعباس،احداث 168 آپارتمان در بندر عباس در سمت مديرعامل شرکت های خانه سازی خليج فارس، تکميل ساختمان و اجرای تاسيسات مرکزی سازمان برنامه در بندرعباس، اجرای تاسيسات پروژه ميدان ميوه و تره بار شهرداری تهران،اجرای تاسيسات ساختمان های دانشکده های آزاد شهر ری، اجرای تاسيسات بيمارستان تامين اجتماعی در چالوس، اجرای تاسيسات ساختمان ستاد وزارت مسکن و شهرسازی، اجرای ساختمان ها و تاسيسات پروژه کارخانه نفلين در آذر شهر، ساخت مخزن پنج هزار متر مکعب و شبکه انتقال در جاربهار.

 

7- سيدعباس موسوی

در سال 1317 در يک خانواده ی مذهبی در شهرستان فومن به دنيا آمد.او تنها پسر يک خانواده پنج نفری بود. وی تحصيلاتش را در فومن و سال آخر را در تهران گذراند. در سال 1335 وارد دانشکده مهندسی شيمی می شود. در سال 41 با اخذ مدرک مهندسی شيمی به مدت 2 سال به عنوان دستيار دانشکده فنی مشغول تدريس می شود.در آن سال ها ورود گريس به ايران ممنوع بود. موسوی هم زمان با تدريس، يک واحد توليد گريس تا سيس می کند . مدتی بعد کارشناسان روسی مشغول نصب کارخانه ذوب آهن در اصفهان شدند. و از آنجايی که گريس های روسيه به علت عدم انطباق شرايط آب و هوايی ايران و روسيه برای استفاده در اصفهان مناسب نبود. موسوی برای آنها 17 نوع گريس مناسب توليد می کند. در سال 1342 به همراه دو شريک ، شرکت ايران گريس را راه اندازی کردند و در آن جا علاوه بر توليد گريس به توليد روغن موتور نيز پرداختند. وی سپس کارخانه فومن شيمی را در شهرستان فومن داير کرد و اقدام به توليد محصول جديد روغن ترمز کرد. بعد از مدتی در کنار فومن شيمی يک کارخانه توليد ظروف پلاستيکی تاسيس کرد تا بسته بندی توليد تسهيل شود.موسوی در ادامه فعاليت های صنعتی اش کارخانه تفلون سازی پادينه را خريداری کرد و با تغيير کاربری ، آن را به کارتن سازی تبديل نمود. بدين ترتيب فومن شيمی در مراحل توليد به خودکفايی رسيد. در حال حاضر دو شرکت پادينه و توليدی گسترش برای ساير کارخانجات نيز کارتن و ظرف بسته بندی توليد می کنند. سپس او کارخانه دقيق شيمی را در شهرک صنعتی رشت ايجاد نمود که در آن علاوه بر مواد اوليه روغن ترمز،چسب نيز توليد می شود.بعد از آن موسوی با مشقت زياد و مذاکرات فراوان با مشارکت شرکت کاسترول انگلستان، کارخانه ای ديگر در جزيره قشم و يا با نام کاسترول ايران تاسيس کرد و بدين ترتيب با بازارهای جهانی ارتباط برقرار کرد و در حال حاضر به بساری از کشورها صادرات دارند.

 

8 -رحيم زاده

متولد 1317 در مشهد است که از نوجوانی در کار پوست مشغول شد و در اين ارتباط اقدام به تاسيس يک کارخانه در قزاقستان می کند. کارخانه قزاقستان به سود هنگفتی می رسد. که با سود آن دو کارخانه در مشهد راه اندازی شد. يکی از نکات جالب اين است که رحيم زاده به مديرانی که انتخاب می کرد حقوق نمی داد و در عوض آن ها را در 15 درصد سود کارخانه شريک می کرد. به اين ترتيب افراد برای کار دلسوزتر بوده اند. در مورد جذب نيرو، او روش بخصوصی دارد. خودش می گويد 5-6 سال قبل از بازنشسته شدن ، افراد با تجربه آن ها را پيدا کرده و بعد از بازنشستگی استخدام می کنم.وی راز موفقيتش را در سه چيز می داند : پشتکار،تخصص و سرمايه .که البته او پشتکار را مهمترين عنصر می داند.

 

9- احمد طاهری طلب

متولد 1319 در تهران است . در سال 1339 او برای اولين بار لوازم لوله کشی را گالوانيزه کرد.از تجربيات شغلی او قبل از انقلاب ، همکاری در يک پروژه نفتی در جزيره لاوان ، کار در کارخانه سيمان تهران و شرکت راه آهن می باشد.او جزء اولين کسانی است که خانه های پيش ساخته چوبی را در ايران اجرا کرده اند. بعد از انقلاب وی مدير عاملی شرکت های سيمان سپاهان، ماشين سازی پارس و ماشين سازی تبريز را تجربه می کند. از فعاليت های کارآفرينانه او در اين دوران، می توان به تعمير و عيب يابی ديفرانسيل کاميون های روسی ، ساخت پل شناور و ساخت قطعاتی از فانتوم اشاره کرد.طاهری طلب در سال 61 کار دولتی را کنار می گذارد و مدتی به کارهای تجاری می پردازد. در فاصله سال های 68 تا 70 که در اروپا بود سنگ فرش خيابان ها و پياده روهای آنجا توجه وی را جلب می کند. بنا براين در سال 70 او با تاسيس شرکت سنگ فرش فراز ايران تصميم می گيرد صنعت سنگ فرش و فرآوری بهينه صنعت سنگ را احيا کند. از کارهای ديگر شرکت ،اجرای پروژه های سنگ فرش است. يکی از نوآوری های وی اولين کف کاذب سنگی در ايران می باشد. که در سال 1379 برای کتاب خانه ملی اجرا کرده است.

 

10- محمد مهدی مظلوميان

متولد 1322 در شهرستان دامغان است که در سن 14 سالگی همراه برادرانش به تهران می آيد. در سال 1346 وارد مدرسه عالی شده و در سال 1350، با مدرک ليسانس زبان فارغ التحصيل شده و در دوران دانشگاه ،کارت بازرگانی و تجارت می گيرد و در حين  تحصيل به تجارت می پردازد و با تسلط برزبان انگليسی شروع به مکاتبه با شرکت های خارجی می کند.بعد از دوسال به ژاپن می رود و با چند کارخانه قرارداد نمايندگی می بندد و در سال 1362 کارخانه ابزار مهدی در دامغان را تاسيس می کند.در حال حاضر در اين کارخانه بيش از 700 قلم کالا توليد می شود.

 

11- بهرام حاجی کريم لو

متولد 1323 در تبريز است .وی در سال 1337 به تهران می ايد و در سال 1340 شروع به کار بسته بندی چای با مارک گلچين می کنند. بعد  از انقلاب وی توانسته در شمال يک کارخانه چای خشک کنی تاسيس کند. يکی ديگر از نوآوری های کريم لو،ساخت لواشک از انواع ميوه ها می باشد. او در اين مورد می گويد بعد از انقلاب باغی در کرج داشتم که ميوه های آن را نمی خريدند و من به فکر افتادم که اين ميوه ها را به لواشک تبديل کنم.

 

12- بهروز فروتن

در سال 1324 در اميريه تهران به دنيا آمد.او مدتی در کنار کار تدريس ، کارهای مديريتی ، پيمانکاری ساختمان و تاسيسات را انجام داد. اما اين کارها او را اقناع نکرد و پس از مدتی در سال 1356 وارد کار مواد غذايی شد. بعد از آن او آنقدر پيگيری کرد تا بالاخره مجوز توليد صنعتی را گرفت و حدود سال 62 با 25 کارگر شروع به توليد کرد. در حال حاضر شرکت بهروز از برترين های صنايع غذايی ايران است.

 

13- رسول قمرزاد

متولد 1330 در مراغه می باشد. او در سال 1348 در رشته مکانيک وارد دانشگاه علم و صنعت شد. وی در سال 1352 به استخدام کارخانه سيمان درآمد و در سال 1372 اقدام به تأسيس يک شرکت ساختمانی نمود. بعد از مدتی وی در مسافرت های خارج از کشور با کره گياهی آشنا می شود و تصميم می گيرد اين کالا را در ايران توليد کند. وی در سال 1375 شرکت بهينه وزين را تأسيس کرده و در نهايت اولين کره گياهی را در ايران با نام مهگل در سال 1377 توليد می کند. قمرزاد در مورد عوامل موفقيتش می گويد: "تحصيلات شرط لازم است ولی کافی نيست و پارامترهای ديگری مثل پشتکار، جرأت . جسارت و هدفمند بودن در موفقيت خيلی مؤثر است.

14. کاظم قلم چی: در سال 1334 به دنيا آمد. او در سال 1352 در رشته مهندسی معدن دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد. در سال 70 کانون فرهنگی آموزش را تأسيس نمود. مؤسسه قلم چی در سال 71 با 50 نفر کار را شروع کرد و سال بعد اين تعداد 10 برابر شد. در حال حاضر قلم چی در 300 شهر نمايندگی دارد. او فعاليت کارآفرينی خود را در سن 26 سالگی شروع کرد و با نوآوری در شيوه آموزش، خود را متمايز کرد. در سال 84 مؤسسه اش را تحت نام بنياد علمی قلم چی وقف عام کرد.

 

15.مصطفی ثباتی

متولد 1334 در شهرستان مشهد می باشد. او کار جدی خود را با تأسيس شرکت بافت برزنت زنجان شروع می نمايد. بعد از مدتی با اجرای يک نوآوری و با همان دستگاه برزنت بافی،اقدام به توليد گونی می کند. ثباتی در سال 67 اولين پارچه فيلتر پرس را توليد می کند، اما پارچه آنها در هنگام کمپرس مواد از داخل آن، در اثر فشار بالا آسيب ديده و گسسته می شود. او در انجام کار مصمم تر شده 9 ماه بعد, پارچه جديدی می سازد که در حال حاضر، به بيش از 300 کارخانه فروخته می شود. در سال 71 ثباتی مديريت کارخانه شرکت شمع نور را -که با مشکلات زيادی دست به گريبان بود- قبول می کند و با يک مديريت هوشمند، شرکت را به شرايط ايده آل می رساند. ثباتی را می توان نمونه ای از کارآفرينانی دانست که بيشتر روحيه کار تيمی دارند تا فردی.

 

16.ميرمصطفی عالی نسب (کارآفرين برتر)

طی يکصد سال گذشته تعداد کسانی که تلاش کرده اند، در نهايت اخلاص و حتی المقدور بی نام و نشان، ريشه دارترين، عمبق ترين و مؤثرترين خدمات را در حق جامعه ايران -به اندازه استاد فقيد، ميرمصطفی عالی نسب- انجام داده باشند، چندان زياد نيست.ايشان متولد 1298 و اصالتا تبريزی بود. پس از فوت پدر کسب و کارهای متفاوتی را تجربه کرد. در تبريز، حسابداری دوبل را درس گرفته و کمی بعد به تهران آمده و در شرکت اتفاق مشغول به کار می شود و پس از زمان کوتاهی (در سن حدود 20 سالگی) در آن شرکت، به سمت رئيس حسابداری ارتقاء می يابد. بعد از جنگ جهانی دوم به تبريز برميگردد و به تجارت بلور مشغول می شود. با توليد چراغ های فتيله اي خوراک پزی (که آن موقع تازه از انگليس وارد می شد) خانواده ها، از آنها به جای اجاق های هيزمی استفاده می کردند. او تصميم گرفت که اين وسيله جديد و ضروری را در ايران توليد کند. در سال 1334 توليد اجاق را شروع می کند که در نوع خود يک نوآوری در ايران بود.